Danh sách các mô hình ngôn ngữ lớn - LLM của Trung Quốc

Dưới đây là danh sách các LLM Trung Quốc nổi bật nhất ngoài Qwen (của Alibaba) tính đến năm 2026. Trung Quốc hiện là một trong những cường quốc AI mạnh nhất thế giới về số lượng mô hình nguồn mở, hiệu suất và chi phí thấp. Nhiều mô hình đã lọt top toàn cầu trên các bảng xếp hạng như Chatbot Arena, Hugging Face Open LLM Leaderboard hay LMSYS.

1. DeepSeek (DeepSeek AI) – Rất phổ biến và mạnh về coding/reasoning

• Điểm mạnh: Coding, toán học, suy luận logic (reasoning), mô hình hiệu quả (MoE – Mixture of Experts). DeepSeek-V3 và DeepSeek-R1 thường được khen rẻ hơn nhiều so với OpenAI o1 mà hiệu suất tương đương hoặc vượt trội.
• Phiên bản nổi bật: DeepSeek-V3, DeepSeek-R1, DeepSeek-V3.2.
• Cách dùng: Có phiên bản mã nguồn mở trên Hugging Face, chạy local dễ dàng. API qua trang deepseek.com (rẻ, có free tier giới hạn).
• Phù hợp: Lập trình viên, nghiên cứu toán/coding, dùng local/offline.

2. GLM / ChatGLM (Zhipu AI – 智谱AI)

• Điểm mạnh: Hiểu sâu tiếng Trung, agentic tasks (tự động thực hiện chuỗi công việc), công cụ tích hợp (tool calling), doanh nghiệp (finance, legal, research).
• Phiên bản nổi bật: GLM-4.5, GLM-4.6, GLM-5 (745B MoE), GLM-4.7.
• Cách dùng: Chat tại z.ai hoặc glm.ai, API qua Zhipu platform (có free quota), mô hình mở một phần trên Hugging Face.
• Phù hợp: Doanh nghiệp, nghiên cứu học thuật, agent AI.

3. Kimi (Moonshot AI)

• Điểm mạnh: Xử lý context cực dài (hàng trăm nghìn đến triệu token – rất tốt để phân tích tài liệu dài, code lớn, sách, báo cáo). Multimodal (text + hình ảnh/video), coding và reasoning mạnh.
• Phiên bản nổi bật: Kimi K2, Kimi K2.5.
• Cách dùng: Chat chính tại kimi.ai (giao diện đẹp, hỗ trợ upload file lớn), có API.
• Phù hợp: Phân tích tài liệu dài, nghiên cứu, front-end development.

4. ERNIE (Baidu – 文心一言)

• Điểm mạnh: Tích hợp sâu với công cụ tìm kiếm Baidu, kiến thức thực tế, toán học, coding. Multimodal tốt.
• Phiên bản nổi bật: ERNIE 5.0, ERNIE Bot.
• Cách dùng: Chat tại yiyan.baidu.com hoặc ernie.baidu.com, tích hợp trong hệ sinh thái Baidu (search, cloud).
• Phù hợp: Tìm kiếm thông tin, nội dung tiếng Trung, enterprise.

5. MiniMax (MiniMax AI)

• Điểm mạnh: Multimodal mạnh (text, voice, video), tốc độ nhanh, chi phí thấp. Tập trung vào consumer và reasoning.
• Phiên bản nổi bật: MiniMax-M2, M2.5.
• Cách dùng: Chat trên nền tảng MiniMax, có API.

Các mô hình khác đáng chú ý:

• Doubao (ByteDance – chủ TikTok): Tích hợp sâu trong Douyin/TikTok, mạnh về nội dung ngắn, sáng tạo, multimodal. Phiên bản Doubao 1.5 Pro / Seed.
• Yi (01.AI – do Lee Kai-fu sáng lập): Mã nguồn mở tốt, multilingual, phù hợp chạy local.
• Baichuan (Baichuan AI): Mô hình mở, mạnh tiếng Trung và doanh nghiệp.
• Hunyuan (Tencent): Tích hợp trong WeChat, QQ, cloud Tencent.
• SenseNova (SenseTime): Mạnh về vision (hình ảnh/video).
• StepFun / Seed (các lab khác): Đang lên mạnh về multimodal và agent.

So sánh nhanh (dựa trên xu hướng 2026):

Cách sử dụng chung các LLM Trung Quốc:

• Dễ nhất: Truy cập trực tiếp website chat (kimi.ai, z.ai, deepseek.com, yiyan.baidu.com…) → Đăng ký bằng email/số điện thoại Trung Quốc hoặc quốc tế.
• API: Hầu hết đều có API (tương thích OpenAI format nên dễ migrate từ GPT). Giá thường rẻ hơn nhiều so với OpenAI/Gemini (đặc biệt DeepSeek và Qwen). Có free quota ban đầu, sau đó pay-as-you-go.
• Chạy local: DeepSeek, Qwen, Yi, một phần GLM và Baichuan có weights mở trên Hugging Face → Dùng Ollama, LM Studio hoặc vLLM.
• Multilingual: Hầu hết hỗ trợ tốt tiếng Việt, nhưng mạnh nhất vẫn là tiếng Trung + tiếng Anh.

Lời khuyên:

• Muốn miễn phí + mạnh coding → Thử DeepSeek trước.
• Muốn xử lý file/tài liệu dài → Kimi.
• Muốn tích hợp app/doanh nghiệp → Qwen hoặc GLM.
• Nhiều người dùng kết hợp (multi-LLM) qua công cụ như OpenRouter hoặc SillyTavern.