Xu hướng ứng dụng AI trong các trường đại học tại VN hiện nay

Hiện nay (đầu năm 2026), xu hướng ứng dụng AI trong các trường đại học tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ và được xem là xu hướng tất yếu, phù hợp với chiến lược chuyển đổi số quốc gia và Chiến lược quốc gia về AI đến năm 2030.

Việt Nam đang ở giai đoạn khởi đầu nhưng thúc đẩy nhanh, với sự hỗ trợ từ chính sách nhà nước (như Đề án chuyển đổi số giáo dục 2022-2025, định hướng 2030 và các quyết định của Bộ GD&ĐT).

Dưới đây là các xu hướng chính đang nổi bật:

1. Tích hợp AI vào chương trình đào tạo và môn học bắt buộc Nhiều trường đại học đang đưa AI thành môn học chung hoặc bắt buộc từ năm nhất, nhằm trang bị kỹ năng số và AI cho sinh viên mọi ngành.
   • Ví dụ: Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) triển khai học phần “Nhập môn công nghệ số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo”.
   • Các trường khác như Đại học Ngoại Thương, Đại học Công nghiệp Hà Nội, Đại học Thương mại, Đại học Hùng Vương TP.HCM... mở ngành hoặc chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo, ứng dụng AI trong kinh doanh, kinh tế.
   • Xu hướng này giúp sinh viên không chỉ học lập trình AI mà còn sử dụng AI như năng lực nền tảng (core competency).
2. Ứng dụng AI trong giảng dạy và học tập cá nhân hóa
   • Chatbot tư vấn học vụ, hệ thống học tập thích ứng (adaptive learning), phân tích hành vi học tập của sinh viên.
   • Hỗ trợ giảng viên: thiết kế bài giảng, tạo đề thi, chấm điểm tự động, tạo hình ảnh/video minh họa, hỗ trợ viết prompt hiệu quả.
   • Các trường tiên phong: Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học FPT, Đại học Công nghệ Thông tin (ĐHQG TP.HCM), Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học RMIT Việt Nam, VinUni.
   • Sinh viên sử dụng rộng rãi công cụ như ChatGPT (96-98% sinh viên khảo sát tại Hà Nội và TP.HCM dùng AI cho học tập, với ChatGPT dẫn đầu, theo các nghiên cứu 2025).
3. Hỗ trợ nghiên cứu khoa học
   • AI giúp phân tích dữ liệu lớn, tìm kiếm tài liệu, khám phá ý tưởng nghiên cứu, viết báo cáo khoa học, dịch thuật chuyên ngành.
   • Nhiều hội thảo, khóa đào tạo chuyên sâu về “Ứng dụng AI trong nghiên cứu” được tổ chức tại các trường như ĐHQGHN, ĐH KHXH&NV, hợp tác với Meta, NVIDIA...
   • Xu hướng này đặc biệt mạnh ở các lĩnh vực CNTT, kỹ thuật, kinh tế, y khoa.
4. Chính sách và đào tạo giảng viên
   • Bộ GD&ĐT ban hành hướng dẫn sử dụng AI, khung năng lực số (AI là tiêu chí bắt buộc).
   • Các diễn đàn, chương trình tập huấn như “Diễn đàn đổi mới sáng tạo giáo dục với AI 2025” (hợp tác RMIT), workshop ứng dụng GenAI.
   • Nhiều trường tổ chức khóa học nội bộ cho giảng viên về AI trong giảng dạy.
5. Thách thức song song với cơ hội
   • Rủi ro: Đạo văn, phụ thuộc AI, thiếu tư duy phản biện, bảo mật dữ liệu, bất bình đẳng tiếp cận (hạ tầng chưa đồng đều).
   • Giải pháp đang được đề xuất: Xây dựng chính sách đạo đức AI, hội đồng quản trị AI tại trường, đào tạo kỹ năng sử dụng AI có trách nhiệm, tích hợp tư duy phản biện.

Tổng thể, Việt Nam có tốc độ tăng trưởng sử dụng AI cao (23,5% dân số dùng AI tạo sinh cuối 2025, vượt trung bình toàn cầu), và giáo dục đại học đang dẫn dắt xu hướng này để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho kinh tế số. Các trường tại TP.HCM và Hà Nội đang đi đầu, nhưng xu hướng lan tỏa nhanh ra toàn quốc.